مرکز مطالعات شيعه
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
Tuesday 17 July 2018 - الثلاثاء 04 ذو القعدة 1439 - سه شنبه 26 4 1397
 
 
مجموعه کتب
 
 
 
 
 
 
كتابخانه بزرگان دین
 

کتابهای حضرت امام خمینی ره

کتابهای شهید مطهری ره

کتابهای حجه السلام قرائتی

کتابهای آیت الله جوادی آملی 

کتابهای آیت الله مکارم شیرازی

 
 
 
 
 
فرقه هاي نوظهور
 
 
 
 
 
 
نمایش مطلب
 
  • خاطره اي از علامه طباطبايي درباره امام حسن(ع)   
  • 1395-10-15 8:11:43  
  • تعداد بازدید : 129   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  •  خاطره اي از علامه طباطبايي درباره امام حسن(ع)
    در اوايل پيروزي انقلاب اسلامي با يک روزنامه نگار کويتي براي گفت وگو نزد علامه طباطبايي(ره) رفتيم. مصاحبه روند عادي خود را طي مي کرد تا اينکه به مسئله امامت و صلح امام مجتبي(ع) رسيد . . .
    به مناسبت سالروز شهادت امام حسن مجتبی علیه السلام
     برقراري صلح بين امام حسن عليه السّلام و معاويه، از جمله پرسش هاي مستمر تاريخ است که دشمنان و بدخواهان تشيع از آن به عنوان سازش امامت برابر خليفه برحق ياد مي کنند و متأسفانه پاسخ هاي مناسب و درست در اين باره انتشار کلي نيافته است. به مناسبت قرار گرفتن در سال روز انعقاد اين صلح نامه، گفت وگويي با حجت الاسلام محمدحسين قرني، کارشناس ارشد مذهبي و سيره شناس انجام داديم و در آن به مسايلي مانند چرايي انجام اين صلح و جايگاه امام در چگونگي امامت الهي خويش پرداختيم. آنچه در پي مي آيد، حاصل اين گفت وگوست.
    * امامت را بايد بر مبناي قرآن، برهان و عرفان تبيين کرد
    حجت الاسلام قرني در آغاز سخنان خود مي گويد: از جمله مطالبي که درباره ائمه معصومين عليهم السّلام بايد به طور عام مدنظر ما باشد، نگاهمان به آن ذوات مقدسه است. بايد امامت اين ذوات و چهره امامت حضرات را بر مبناي برهان و قرآن و عرفان تبيين کنيم. وقتي که اِسناد دروغ در قالب يک سخن به امام معصوم، روزه را باطل مي کند، تصوير بدون مبنا هم به طريق اولي مي تواند حرام باشد و روزه را باطل کند.
    وي مي افزايد: در برخي تعبيرهاي مرحوم آيت الله مطهري در کتاب «حماسه حسيني» مي بينيم که ايشان در واکنش به تعدادي از چهره هايي که از امام حسين عليه السّلام در ذکر مراثي تصويرسازي مي شود، سوگند مي خورد که؛ «والله اگر کسي با زبان روزه اين حرف ها را بزند، روزه اش باطل مي شود.» تحليل زندگي هر يک از ائمه معصومين (ع) بايد بر اساس مبنا و سند عقلي و نقلي و ذوقي باشد.
    اين محقق ديني در ادامه اظهار مي کند: متأسفانه در برخي از رسانه ها، تعدادي تازه از راه رسيده که برخي از آن ها چندان تجربه کاري و تحليل علمي شکل گرفته اي هم ندارند، زندگي امامان و امامت اين عزيزان را مورد تحليل و بررسي قرار مي دهند در حالي که تحليل زندگي يک امام بايد داراي مبناي خاص خودش باشد. به هرحال در تصويري که از سيماي اين معصوم در اين تحليل ارائه مي شود، بايد ابعاد کلامي لحاظ و مسأله امام و مقامات امامت، ابعاد مختلف علم امام و عصمت امام بايد مطرح شود.
    قرني با بيان اينکه صحبت کردن درباره امام معصوم يا پيامبر (ص) بايد با يک کادر و چارچوب مشخص هم راه باشد، مي گويد: بسيار مشاهده مي شود که برخي به بيان مطالبي به نام «زبان حال» به خصوص در ذکر مراثي مي پردازند. «زبان حال» امام حسين (ع) توصيف هايي است که وجهي ندارد و اگر به ريشه اين مطالب بپردازيم، مي بينيم که «زبان حال» ها، بيش تر «زبان حال» خود ماست که به گردن امام حسين (ع) مي اندازيم.
    وي با تأکيد بر اينکه درباره امام صحبت کردن مراقبت و مطالعات بسيار مي خواهد، اظهار مي کند: رعايت نکردن اين مهم سبب شد که شهيد آيت الله مطهري نسبت به بيان سخن هاي ناروا و دور از منطق و برهان درباره امامان معصوم، ناراحتي خود را بيان کند.
    اين کارشناس مسايل ديني ادامه مي دهد: اين يک اصل کلي است که ما هنگام اظهارنظر درباره چهره نگاري يا تصوير سازي زندگي يک معصوم، بايد با استناد به برهان عقلي، مباني کلامي، مباني نقلي و مباني ذوقي و عرفاني سخن گوييم و در غير اين صورت نمي توانيم تحليل قابل قبول خدا و ائمه معصومين را ارائه کند.
    * صلح امام حسن (ع) بر اساس اقتضاي شرايط خاص انجام شد
    اين محقق و پژوهش گر در ادامه به موضوع صلح امام حسن (ع) مي پردازد و مي گويد: متأسفانه امام حسن مجتبي (ع) در بين امامان ـ با عذرخواهي از ساحت مقدس آن حضرت ـ يک چهره متهم است! به اين معنا که از خصوصيات آن حضرت در ذهن توده مردم مي توان مواردي ذکر مي شود که در رأس آن ها زيبايي چهره آن حضرت است؛ اما بدون درنگ، هنگام طرح مسأله زيبايي امام حسن (ع)، قضيه ازدواج هاي مکرر آن حضرت هم به ميان مي آيد. اين يک تهمت بزرگ است که نخست بني اميه و پس از آن نيز بني عباس براي بي اعتبار کردن قيام سادات حسني تدارک ديدند؛ اما متأسفانه اين ادعا درباره امام حسن (ع) هميشه مطرح بوده است.
    وي مي افزايد: گاهي حرف هاي چندش آوري درباره زندگي امام حسن (ع) به دروغ بيان مي شود که زبان از گفتن آن ها شرم مي کند. از جمله اينکه امام مجتبي (ع) مطلاق بوده است. اين هم تهمت بزرگي است که به امام سوم شيعيان وارد مي کنند.
    قرني در ادامه سخنان خود به جايگاه نامناسب طلاق در اسلام اشاره مي کند و مي گويد: روايتي از پيامبر (ص) نقل شده که مورد اتفاق شيعه و سني است و هر فقيه و محدث شيعه و سني در کتاب هاي روايي و فقهي تشيع و تسنن هرگاه درباره طلاق بحث کرده، اين روايت را نقل مي کند. طبق اين روايت، پيامبر (ص) فرمودند: «منفورترين چيزي که خدا براي کسي که چاره اگر ندارد، تشريح کرده بحث طلاق است.» پس پيامبر (ص) از طلاق به نام منفورترين امور نزد خدا ياد مي کند.
    وي تأکيد کرد: ما نمي توانيم به امام معصوم (ع) استناد دهيم که ايشان منفورترين امور نزد خدا را بسيار انجام دهد. اين يک اتهام است و دادن لقب کثيرالاطلاق به امام حسن (ع) از بزرگ ترين دروغ هاي تاريخ است؛ چرا که نمي توانيم بپذيريم که امام مجتبي (ع) در هنگام امامتش، منفورترين امور نزد خدا را بسيار انجام مي داد.
    اين محقق کشورمان در ادامه با ابراز تأسف از دادن نسبت کثيرالطلاق به امام حسن (ع) مي گويد: گاهي در اختلافات خانوادگي شنيده مي شود که مردي خطاب به همسرش مي گويد که؛ «طلاقت مي دهم، مثل امام حسن (ع) که برخي همسرانش را طلاق داده است.» اين افراد براي توجيه خود و عمل خود چهره نامناسبي را از امام حسن (ع) ارايه مي دهند و به گسترش اين دروغ و تهمت کمک مي کنند.
    وي تأکيد مي کند: بايد اين مباحث در گستره بيش تري رسانه اي شود تا اعاده حيثيتي از امام حسن مجتبي (ع) صورت بگيرد.
    * خاطره اي از علامه طباطبايي (ره) در باره مظلوميت امام حسن (ع)
    قرني در بخش ديگري از سخنان خود با بيان اينکه هر جا صحبت از امام مجتبي (ع) مي شود، مسأله صلح آن حضرت با معاويه هم مطرح مي شود، اظهار مي کند: اگر نگوييم از اصلي ترين مسائل، يکي از اصلي ترين مسائل زندگي امام حسن مجتبي (ع) مسأله صلح آن امام با معاويه است. اين مهم نيازمند بررسي و تبيين فني تر و دقيق تر است.
    وي مي افزايد: بايد بدانيم و به ياد داشته باشيم که امامت يک عنواني است که به اقتضاي شرايط و زمينه هاي مختلف اقتصادي، نظامي، سياسي، فرهنگي، اخلاقي بروزها و ظهورهاي متفاوتي دارد. ممکن است که يک امام در طول زندگي خود امامت هاي متفاوتي را بروز دهد و امام ديگر، نوع ديگري از امامت را با توجه به شرايط زمان و مکان خود انتخاب کند.
    قرني در ادامه سخنان خود در تشريح چرايي و کيفيت صلح امام حسن (ع) به خاطره اي در اوايل انقلاب اسلامي ايران اشاره و اظهار مي کند: در اوايل پيروزي انقلاب يکي از دوستان کويتي ام که مجله اي را در کويت منتشر مي کرد، به ايران آمد. از من خواست که مقدمات مصاحبه اي فرهنگي با مرحوم علامه طباطبايي (ره) را براي او فراهم کنم. خدمت مرحوم علامه رفتيم و مصاحبه مفصلي در زمينه هاي مختلف فرهنگي با موضوعات مختلف حديث، کلام، فقه، اصول، تاريخ و حکمت شکل گرفت و در آن نظريات تشيع در حوزه هاي مختلف بيان شد.
    وي مي افزايد: مصاحبه ادامه داشت تا اينکه به مسأله امامت و قضيه امامت امام مجتبي (ع) رسيد. دوست کويتي من پرسيد؛ «شما درباره صلح امام مجتبي (ع) چه نظري داريد و آن را چگونه توجيه مي کنيد؟» مرحوم علامه که در طول مصاحبه با اشتياق و با سعه صدر به سؤالات پاسخ مي داد، با شنيدن اين پرسش برافروخت و متشنج شد. چند دقيقه اي جرأت حرف زدن نداشتيم. پس از دقايقي علامه فرمودند: «آقا، آقا، آقا! مثل اينکه امام حسن مجتبي (ع) در زندگي و در امامتش مرکتب خلافي شده و در طول تاريخ هر کسي به نوعي مسأله را توجيه کرده و حالا هم نوبت به من رسيده که من چگونه آن را توجيه کنم. اين چه سؤالي است که مطرح مي کنيد؟ واي بر ما که امام مجتبي (ع) در بين شيعه يک چهره مظلوم و نعوذبالله گنه کار است که عملکردش احتياج به توجيه دارد.»
    قرني در بيان ادامه اين سخن خود مي افزايد: همراه با دوست روزنامه نگار کويتي ام به علامه عرض کرديم که شما در اين باره توضيح بفرماييد تا مقداري زنگارزدايي و غبارروبي شود. علامه فرمود: «مظلوميت امام حسن (ع) به اين نيست که قبرش چراغ و گنبد و بارگاه ندارد. ما تا اسم مظلوميت امام مجتبي (ع) را مي آوريم، مسأله قبر و زائر و چراغ و فرش و گنبد را مطرح مي کنيم.» اين بيان علامه قابل تعمق است. قبول نمي کنم در بين شيعيان کسي باشد که بپذيرد مثلاً؛ امام رضا (ع) به خاطر داشتن گنبد و مزار و فرش و چراغ امتياز بيشتري از امام مجتبي (ع) دارد. کسي تصور اين معنا را نمي کند. به هر حال علامه در ادامه سخنان خود فرمودند که؛ «مظلوميت امام مجتبي (ع) به اين است که آن حضرت بين ما شيعيان هم يک چهره متهم است.»
    * در شرايط مختلف امام علي (ع) صبر و امام حسن (ع) صلح کرد
    قرني نوع شرح صلح امام حسن (ع) با معاويه از زبان علامه طباطبايي را اين گونه توضيح مي دهد: علامه به ما جوابي دادند که به نظر من بهترين جواب به پرسش مطرح شده است. مرحوم علامه فرمود: «امامت چه براي يک امام چه براي امامان متعدد، تحت تأثير شرايط خاص، بروزهاي به خصوص دارد. اميرالمؤمنين (ع) بعد از وفات پيامبر (ص) بر حسب آنچه در خطبه شقشقيه فرمودند، صبر کردن را بهترين کار در آن زمان دانستند. امام علي (ع) فرمود: «ديدم عاقلانه اين است که صبر کنم» و صبر کرد. اميرالمؤمنين (ع) تحت شرايط خاص ديد که بايد صبر کند. بايد دست تسليم را بالا ببرد و بايد از ادعايي که در مسأله امامت و خلافت متني و عيني جامعه اسلامي داشت، دست بکشد. خودش فرمود که بايد عاقلانه صبر کنم و دست از ادعايم بردارم.»
    وي در ادامه سخنان خود مي افزايد: مرحوم علامه گفت: «اميرالمؤمنين (ع) تحت شرايطي، دست تسليمش را بالا برد و حتي از نظر کيفيت، پشت سر خلفاي اول و دوم نماز خواند. پس نه تنها دست از ادعا برداشت؛ بلکه صميمانه ياري و کمک مي کرد و در مقاطع مختلف خودش و نزديک ترين يارانش حضور داشتند. سلمان زمان خلافت خليفه دوم فرماندار مدائن شد. هنگامي که حکم فرمانداري را گرفت، براي مشورت نزد امام علي (ع) رفت که اميرالمؤمنين (ع) فرمود که بايد براي فرمانداري به مدائن برود. از نظر کميت هم در 25 سال اين شرايط را پذيرفت و تحمل کرد.»
    قرني ادامه مي دهد: علامه طباطبايي معتقد بود که هنگامي که امام حسن (ع) آتش بس با معاويه اعلام مي کند، همان آتش بس را امام حسين (ع) هم امضا کرد. حتماً به ذهن برخي مي آيد که امام حسين (ع) آن زمان امام نبود و مسئوليت به عهده امام مجتبي (ع) بود؛ اما بعد از امام حسن مجتبي (ع)، امام حسين (ع) حدود 10 سال از 11 سالي که امامت کردند را در زمان حکومت معاويه گذراند و به همان عهدي که برادرش امضا کرده بودند، 10 سال در کنار برادرش و 10 سال هم پس از شهادت برادرش پايبند بود. به عبارت ديگر امام حسين (ع) عمل برادرش امام حسن (ع) را 20 سال و اميرالمؤمنين (ع) آن کار را 25 سال انجام دادند؛ اما کسي صحبت از صلح اميرالمؤمنين (ع) و صلح امام حسين (ع) نمي کند.
    * نبايد امام حسن (ع) را چهره اي سازش کار معرفي کرد
    وي به بيان بيش تر ديدگاه علامه طباطبايي درباره صلح امام حسن (ع) مي پردازد و مي گويد: مرحوم علامه معتقد بود که همان کاري که امام مجتبي (ع) کرد، اميرالمؤمنين 25 سال آن را با کيفيت بيش تر انجام داد؛ ولي امام مجتبي (ع) در اين ميان متهم است و ـ العياذ بالله ـ در واژه هاي سياسي و فرهنگي جامعه خداي ناخواسته تصور مي کنيم که امام حسن (ع) يک چهره ليبرال بوده است. مرحوم علامه با بيان اين توصيف اشک در چشمانش حلقه زد و فرمود: «اگر از امام حسين (ع) در ذهن ما يک چهره پرخاش گر و ماجراجوي به اصطلاح امروزي انقلابي تداعي شود و از امام مجتبي (ع) يک چهره سازش گر با آن چهره تنوع طلب آنچنان، ما نه امام حسن (ع) را شناخته ايم و نه امام حسين (ع) را. همچنين درباره اميرالمؤمنين (ع) و امام حسين (ع) و امام حسن (ع) بايد گفت که امام اول شيعيان 25 سال از امامتش شرايط خاص خودش را داشت و 4 سال و 9 ماه و 18 روز امامتش شامل حکومت و جنگ هاي جمل، نهروان و صفين بود. و تمام اين فعاليت ها همه اش امامت است. امامت اميرالمؤمنين (ع) در 25 سال ابتدايي با 5 سال آخر هيچ تفاوتي نمي کند و در همه زمان ها امام است.»
    قرني ادامه مي دهد: علامه طباطبايي معتقد بود که بروز امامت امام علي (ع) در 25 سال اول به شکل متفاوتي از بروز امامت در 5 سال پاياني بود و به عبارت ديگر امام حسين (ع) همان اميرالمؤمنين (ع) است در جنگ هاي صفين، جمل و نهروان و همچنين امام حسن (ع) همان اميرالمؤمنين (ع) است در آن 25 سال بعد از رحلت پيامبر (ص).
    وي تأکيد مي کند: نمي خواهم قضاوت کنم؛ اما اگر ما باشيم و عواطف شخصي خودمان و سوال کنيم که آيا امامت اميرالمؤمنين (ع) در آن 25 سال سخت تر بود و يا در 5 سال آخر عمرش؟ ترديد ندارم که امامت امام علي (ع) در 25 سال ابتدايي به مراتب سخت تر بود.
    اين سيره شناس و کارشناس ارشد مسايل ديني و مذهبي ادامه مي دهد: امام در موضوع امامت متعلق به خودش نيست. فکر او اسلام است و خودش را خرج اسلام مي کند. هيچ خواسته شخصي براي او مطرح نيست و مهم براي او اسلام و استمرار و عزت اسلام و حفظ اسلام و مکتب است. آنچه به جامعه اسلامي رسيده ـ چه شيعه و چه اهل سنت ـ ميراث امامان است. ما نبايد هيچ گونه امتيازبندي و نگاه معنادار به امام حسن مجتبي (ع) و ديگر امامان داشته باشيم؛ بلکه نگاه هاي ما بايد بر اساس معيارهاي کلامي، برهاني، قرآني، عرفاني و مبتني بر مبناي عقلي و نقلي تنظيم شود.
    حجت الاسلام محمدحسين قرني در پايان سخنان خود اظهار مي کند: در آخر سخن خودم روايتي از پيامبر گرامي اسلام (ص) نقل مي کنم که در آن فرمود: «صلح حسنم براي اسلام، از آنچه آفتاب بر او مي تابد، نافع تر است.» اين فرمايش پيامبر (ص) است و به موضوع صلح امام حسن (ع) با معاويه بايد از اين منظر پرداخت.
    منبع: خبرگزاری فارس

    http://allametabatabaei.ir  
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :
     
     
     
    ليست مقالات
     
     
     
     

    درباره ما | تماس باما  |  نقشه سایت |خبرخوان

    هرگونه کپی برداری ازسایت محفوظ می باشد فقط با ذکر منبع مانعی ندارد